Skip to content
Law

ඇප ලබා ගැනීම ලොකු කතාවක් : ඇප පිළිබද සරල හැදින්විමක්

කිසියම් පුද්ගලයකුව අත්ඩංගුවට ගත් පසු අදාල පුද්ගලයාට ඇප ලබා දීම සදහා අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයේ ප්‍රතිපාදන මෙන්ම 1997 අංක 30 දරණ ඇප පනතද අදාල වේ. ඇප පනතේ දෙවනි වගන්තියට අනුව ඇප ලබා දීම රීතිය වන අතර ඇප ලබා නොදීම ව්‍යතිරේකය වේ. එනම් කිසියම් පුද්ගලයකුට ඇප ලබා දීම අනිවාර්ය කාර්යක් වන අතර  විශේෂිත අවස්ථා වලදී හා තවදුරටත් සැකකරුව නිදහස් කර තිබීමෙන් සමාජයට හානියක් වේ යන පදනම මත ඇප  ලබා නොදෙන බරපතල වරදවල් කිහිපයක් ඇත.

කනපති එදිරිව ජයසිංහ

ඉදිරි දිනයේදී අධිකරණයේ පෙනී සිටින බවට සහතික වෙමින්

ඇප ලබා දෙන්නේ කුමන පදනමක් මතද?

පුද්ගලයෙකු වරදක් කර ඇති බවට සාධාරණ සැකයක් තිබීයදී අත්ඩංගුවට ගෙන රිමාන්ඩ් බාරයට ලබා ගන්නවා වෙනුවට අදාළ පුද්ගලයාගේ පුද්ගලික නිදහස ආරක්ෂා කිරීම සදහා ඇප ලබා දීම සිදු කරයි.පුද්ගලයකු වරදක් සම්බන්ධයෙන් සැක කිරීම නිසාම සමාජය සැනසීම සදහා අදාල පුද්ලපයාට රිමාන්ඩ් බාරයට ගැනීම කළ යුතු නොවේ.මේ නිසා සමාජය සැනසීමට නිසා පුද්ගල නිදහස නැති කිරීම සුදුසු නොවේ යන පදනම මෙහීදී දැක ගත හැකි වේ. නිර්දෝෂි බවේ පුර්ව නිගමනය ආරක්ෂා කිරීමට සෑම විටම කටයුතු කළ යුතු බව මෙහිදී මතක් කර දෙයි.

ශ්‍රි ලංකාවෙ තුළ ඇප ලබා දීම සදහා පවතින අධිකරණ බලය,

1.      මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය

2.      මහාධිකරණය

3.      අභියචනාධිකරණය

ඇප වර්ග,

1.      මුදල් ඇප - මුදලින් ඇප තැබීම

2.      සහතික ඇප - මුදලින් හෝ ඔප්පුවකින් ඇප තිබීම.

3.      ශරීර ඇප - සැකකරුවකු හෝ විත්තිකරුවකු වෙනුවෙන් වෙනත් අයෙකු අත්සන් තැබීම.

4.      පුද්ගලලික ඇප - නියමිත මුදලකට සැකකරු හෝ විත්තිකරු අත්සන් කර තිබීම.

5.      පොලිස් ඇප - ඇප දිය හැකි වරදකට පොලීසියේ ස්ථානාධිපති විසින් මුදා හැරීම.

ඔබ යම් කිසි සැකකරුවකුගේ හෝ විත්තිකරුවකුගේ ඇපකරුවෙක් ලෙස ඇපයකට අත්සන් තබන්නේ නම් පහත කරුණු සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු වේ.

1.      සැකකරුව හෝ විත්තිකරුවන් ව නියමිත දින වලදී අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට වගබලා ගැනීම හා ඇපකරුවන්ට ඉදිරිපත් වීිමට නියමිත දින වලදී අධිකරණයට ඉදිරිපත් වීම.

2.      සැකකරුට හෝ විත්තිකරුට අධිකරණයට ඉදිරිපත් වීමට නොහැකි දින වලදීි ඒ පිළිබදව අධිකරණය දැනුවත් කිරීමේ කාර්යය. සැකකරුවකු හෝ විත්තිකරුවකු රිමාන්ඩ්බාරයේ සිටින්නේ නම් ඒ පිළිබද තොරතුරු හා අසනීපයෙන් සිටින්නේ නම් ඒ සම්බන්ධයෙන් සහතිකයක් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමේ වගකීමක් පවතී.

3.      සැකකරු හෝ විත්තිකරු අධිකරණය ඉදිරියට පෙනී සිටින ඔනෑම අවස්ථාවකදී ඇපකකරුට ඇපකාරිත්වයෙන් ඉවත් වීම ප්‍රකාශ කළ හැකි අතර එහිදී සැකකරු හෝ විත්තිකරු වෙනත් ඇපකරුවකු සොයා ගත යුතු අතර එසේ නොකළහොත් රිමාන්ඩ්බාරයට පත් වනු ලබයි.

4.      සැකකරු හෝ විත්තිකරු මෙන්ම ඇපකරුද නියමිත දින වල අධිකරණය පෙනී නොසිටියහොත්, සැකකරුට විරුද්ධව වරෙන්තු ද ඇපකරුට නොතිසී ද නිකුත් වෙයි. පසු දිනයේදීත් ඇපකරු අධිකරණයට පෙනී නොසිටියහොත් ඇපකරුටද වරෙන්තු නිකුත් වෙලා අත්ඩංගුවට පත් වෙන්න හැකියාවක් තියෙනවා.

ඇප පනතේ හා අපරාධනඩු විධාන සංග්‍රහයේ ඇප ලබා දීම හා නොදීම පිළිබද දක්වා ඇති අවස්ථාවන් හැරැණු කොට විශේෂිත අවස්ථා

1.      රෝගී තත්ත්වයන් - රෝගීභාවයක් නිසා හෝ ශල්‍යකර්මයට භාජනය වීම නිසා රිමාන්ඩ්බාරයේ සිටීම උචිත නැති බවට වෛද්‍ය වාර්තාවක් ලබා ගෙන ඇත්නම්

2.      තම බිරිදගේ හෝ පවුලේ කෙනෙකුගේ බරපතප අසාධ්‍ය තත්ත්වක් ඇති බවට වෛද්‍ය වාර්තාවක් ලබා ගෙන තිබීම

3.      උසස් අධ්‍යාපන විභාගයක් හෝ සමාන්‍ය පෙළ විභායට දරුවා පෙනී සිටින අවස්ථාවේදී මව හා පියා රිමාන්ඩ්බාරයේ සිටීම.

4.      මව හා පියා දෙනොම රිමාන්ඩ්බාරයේ සිටින විට දරුවන් රැක බලා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය මත

5.      සැකකරු‌ට එරෙහිව පවතින නඩුනිමිත්ත ඉතා දුර්වල එකක් වීම.

6.      ඉතා දීර්ඝකාලයක් පුරාවට සැකකරු රිමාන්ඩ්බාරයේ සිටීම.

යනාදී හේතු මත අධිකරයෙ විසින් තෘප්තිමත් වන්නේ නම් සැකකරුවන්ට ඇප පනත හා අපරාධ නඩු විධාන සංග්‍රහයට අනුකූල නොවන ආකාරයටත් පවා ඇප ලබා ගැනීමේ හැකියාව තිබෙන බව පෙනී යයි.

Latest